Αλκαζάρ, από… στάβλος στην Κατοχή, στάδιο

Η είσοδος του Αλκαζάρ πριν το 1941 (φύλλο «Ε» 16 Δεκεμβρίου 1964, ρεπορτάζ Β. Καλογιάννη)

 

«Επέστρεψε» και το ποδόσφαιρο της Λάρισας, μετά την Κατοχή. Παρά τα μεγάλα προβλήματα διαβίωσης, οι άνθρωποι του αθλητισμού ξαναγύρισαν στις τοπικές ποδοσφαιρικές ομάδες. Τα ιστορικά λαρισινά σωματεία «Ηρακλής», «Άρης», «Απόλλων», «Λαρισαϊκός» και «Τοξότης» πάτησαν ξανά το σκληρό χώμα του ερειπωμένου Γυμναστηρίου. Ποδοσφαιρικοί αγώνες γίνονταν και πριν, αλλά όχι με θεσμική μορφή. Ημέρα γιορτής ήταν η Κυριακή 20 Ιανουαρίου 1946 [1]. Άρχισε επίσημα το ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα Λαρίσης, στο πλαίσιο της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (ΕΠΟ), ενώπιον άνω των 4.000 θεατών (!) και μάλιστα μετά μουσικής, από τη Στρατιωτική Μουσική Λαρίσης.

Δικαίως, ήταν γιορτή και για έναν ακόμα λόγο. Το Γυμναστήριο (μετέπειτα το θρυλικό στάδιο Αλκαζάρ) είχε περάσει τα πάνδεινα, πριν ακόμη την περίοδο της Κατοχής. Ο σεισμός της 1ης Μαρτίου 1941 συνετέλεσε να καταρρεύσουν και οι τέσσερις πλευρές του περιβόλου [2]. Από τις συνθήκες που επικράτησαν, περίοικοι επιδίδονταν στην αρπαγή των οικοδομικών υλικών, για να κτίσουν πρόχειρα τα δικά τους σπίτια και να στεγαστούν. Η «χαριστική βολή» δόθηκε λίγο μετά, από τις αρχές κατοχής, οι οποίες μετέφεραν με καμιόνια, τούβλα και άλλα υλικά στο αεροδρόμιο και τους στρατώνες για εκτέλεση στρατιωτικών έργων. Προηγουμένως, όμως, τους πρώτους μήνες από την είσοδο των κατακτητών, ο Γυμναστικός Σύλλογος, ο οποίος διαχειριζόταν το γήπεδο, αποφάσισε την εκποίηση των όποιων υλικών είχαν απομείνει. Πλειοδότης ήταν ο εργολάβος Δημ. Αποστολόπουλος, ο οποίος πήρε όσα υλικά πρόλαβε, επειδή μετά οι Γερμανοί κατακτητές διέκοψαν την εργασία του κι έκλεψαν τα υλικά για δική τους χρήση.

Όπως γράφει ο δημοσιογράφος της «Ε» Βάσος Καλογιάννης [3], το γήπεδο κατά τη διάρκεια της Κατοχής είχε σχεδόν εκλείψει. Αρχικά χρησιμοποιήθηκε από τις επισιτιστικές υπηρεσίες για στάβλισμα γελαδιών! Αργότερα ως χώρος στάθμευσης μεταφορικών μέσων, διαφόρων συνεργείων και σχηματισμών. Η απελευθέρωση τον Οκτώβριο του 1944 βρήκε το θέμα της χρήσης του γηπέδου, με πολλές εσωτερικές διαμάχες. Μια άλλη ιστορία, η οποία δεν είναι του παρόντος.

Ποδοσφαιρικός αγώνας το 1939 (φύλλο «Ε» 20 Δεκεμβρίου 1964, ρεπορτάζ Β. Καλογιάννη)

 

Η μεταπολεμική έναρξη του Πρωταθλήματος ήταν λαμπρή και είχε πολλούς φιλάθλους. Όπως έγραφε η «Ε» την Κυριακή 20 Ιανουαρίου 1946, «το γεγονός προκαλεί αμέριστον το ενδιαφέρον των φιλάθλων, καθ’ όσον η σημερινή εμφάνισις των ομάδων είναι πρώτη επίσημος από πενταετίας. Κατά την τελετήν εκλήθησαν και θα παραστούν οι επίσημοι».

Ο πρώτος αγώνας έγινε μεταξύ των ομάδων «Ηρακλής» και «Τοξότης» και επικράτησε ο πρώτος με 3-2. Από το ρεπορτάζ της «Ε», το οποίο δημοσιεύτηκε την Τρίτη 22 Ιανουαρίου 1946 και υπογράφει ο «Ω» (Ναούμ Ωρολογόπουλος), αντλούμε τα εξής: «Στις 2.30 μ.μ. υπό το γενικόν πρόσταγμα του κ. Βασ. Κωνσταντοπούλου ήρχισεν η παρέλασις των ομάδων υπό τους ήχους της Στρατιωτικής Μουσικής, ενώπιον των επισήμων και του αντιπροσώπου της ΕΠΣ Θεσσαλίας κ. Δημ. Καραθάνου. Μετά την παράταξιν των ομάδων προ των επισήμων, ο ποδοσφαιριστής του Ηρακλέους Δημητρίου απήγγειλεν τον όρκον του αθλητού, μεθ’ ο η Μουσική ανέκρουσεν τον Εθνικόν Ύμνον. Εν συνεχεία, ο αντιπρόσωπος της ΕΠΣΘ κ. Δημ. Καραθάνος προσφωνήσας τους αθλητάς, εξήρε τον θεσμόν της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (ΕΠΟ) περί διοργανώσεως τοπικών ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων και την ευγενή απασχόλησιν των αθλητών, οίτινες αγωνιζόμενοι διαπαιδαγωγούνται ψυχικώς και διαπλάσσονται σωματικώς και ετόνισεν ιδιαιτέρως την στάσιν των αθλητών και την ολόψυχον συμβολήν των, τόσον κατά τον ένδοξον Αλβανικόν Πόλεμον 1940-41, όσον και επί κατοχής, οπότε παρά το καταθλιπτικόν βάρος του Ιταλικού φασισμού και του γερμανικού εθνικοσοσιαλισμού, εύρισκον τρόπον να συγκεντρώνονται εις τον ευγενικόν αυτόν στίβον, προασπιστήν της ιδέας της ελευθερίας, ζητωκραυγάσας υπέρ της Ελλάδος και του λαρισαϊκού αθλητισμού».

Με την έναρξη του αγώνα τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή, στη μνήμη των πεσόντων αθλητών κατά τον πόλεμο 1940-41 και την κατοχή. «Κατά το πλείστον του α’ ημιχρονίου ο «Ηρακλής» διετήρησεν την υπεροχήν, κατορθώσας να επιτύχη δύο τέρματα, ενός δι’ εξαιρετικού σουτ του έξω αριστερά Ιακωβίδη και ετέρου δι’ απευθείας σουτ του Χατζημαυρουδή, κατόπιν μεταβιβάσεως του Λαγορά. Κατά το β’ ημιχρόνιον, σχεδόν εξ ολοκλήρου ο «Ηρακλής» ηγωνίσθη με 10 παίκτας, τραυματισθέντος του αρχηγού της ομάδος Γ. Ιακωβίδη. Παρά τούτο, ο «Ηρακλής» και πάλιν υπερείχεν, επιτυχών και τρίτον τέρμα διά του Χατζημαυρουδή. Εις τα 20 τελευταία λεπτά ο «Τοξότης» επέδειξε μαχητικότητα και αναλαβών προς στιγμήν, κατόρθωσε εις δύο καθόδους του να επιτύχη ισάριθμα τέρματα διά του Λιόντου. Εις τα τελευταία λεπτά του αγώνος το ενδιαφέρον των φιλάθλων είχεν αποκορυφωθή και οι προσπάθειες των ποδοσφαιριστών ενετάθησαν, άνευ όμως αποτελέσματος και ούτω ο αγών έληξε με αποτέλεσμα 3-2 υπέρ του «Ηρακλέους». Ο διαιτητής κ. Νικολόπουλος πολύ καλός και προ παντός, αμερόληπτος, κατορθώσας διά της στάσεώς του και παρά την τάσιν των ποδοσφαιριστών προς εκτράχυνσιν του αγώνος, εστάθη εις το ύψος του αγώνα».

———————————————-

[1]. Εφημερίδα «Ελευθερία» Λάρισας, 20 Ιανουαρίου 1946.

[2]. «Αθλητισμός-Αιών Λαρισαϊκού Αθλητισμού», Βάσος Καλογιάννης, εφημερίδα «Ελευθερία» Λάρισας, 22 Δεκεμβρίου 1964.

[3]. «Αθλητισμός-Αιών Λαρισαϊκού Αθλητισμού», εφημερίδα «Ελευθερία» Λάρισας, 1 Ιανουαρίου 1965.

 

Εκδρομή μαθητών του «Διδασκαλείου Λαρίσσης» με τον Θεσσαλικό Σιδηρόδρομο (βίντεο)

Η αγαπημένη στήλη «Λάρισα, μια εικόνα, χίλιες λέξεις…» υπήρξε για χρόνια ένα από τα πιο ζωντανά παράθυρα της εφημερίδας προς την παλιά Λάρισα. Με την υπογραφή του ιστορικού Νίκου Παπαθεοδώρου, κάθε δημοσίευμα ξετύλιγε ένα κομμάτι της τοπικής μνήμης μέσα από σπάνιες φωτογραφίες και καλοδουλεμένη έρευνα.

Σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά την πρώτη δημοσίευση του κειμένου της Κυριακής 9 Ιανουαρίου 2022, επιστρέφουμε σε αυτή τη στήλη με σεβασμό στο έργο του δημιουργού της και με στόχο να ξανασυστήσουμε στο αναγνωστικό κοινό τις ιστορίες της πόλης μας.

Αναδημοσιεύουμε λοιπόν τα παλαιότερα άρθρα, συνοδευμένα από ψηφιακά ανανεωμένες φωτογραφίες, ώστε οι νεότεροι να τις γνωρίσουν και οι παλαιότεροι να τις θυμηθούν όπως δεν τις είδαν ποτέ. Η μνήμη της Λάρισας παραμένει ζωντανή όσο τη φροντίζουμε.

 Μια σπάνια στιγμή της παλιάς Λάρισας ζωντανεύει: οι μαθητές του Διδασκαλείου, με τις χαρακτηριστικές στολές και τα λευκά πηλήκια τους, ετοιμάζονται για την εκδρομή τους με τον Θεσσαλικό Σιδηρόδρομο προς τα Λεχώνια. Το επιστολικό δελτάριο των Πάλλη και Κοτζιά, χρονολογίας 1902, μετατρέπεται σε κινούμενη εικόνα, αποκαλύπτοντας την καθημερινότητα και τον ενθουσιασμό μιας ολόκληρης εποχής.

Εκδρομή μαθητών του «Διδασκαλείου Λαρίσσης» με τον Θεσσαλικό Σιδηρόδρομο

Στις 10 Οκτωβρίου 1882 έγινε με επισημότητα η έναρξη της λειτουργίας του Διδασκαλείου Αρρένων της Λάρισας. Το Διδασκαλείο ήταν ένα δημόσιο εκπαιδευτικό ίδρυμα, το οποίο προετοίμαζε τους απόφοιτους του Γυμνασίου επί τρία χρόνια να πάρουν την επίσημη πιστοποίηση ώστε να διορισθούν δάσκαλοι στη Θεσσαλία που μόλις είχε απελευθερωθεί, αλλά και σε διάφορα σχολεία των χριστιανικών κοινοτήτων της Μακεδονίας, η οποία ήταν ακόμη υπό τουρκική κατοχή. Το Διδασκαλείο θα λέγαμε ότι ήταν ο πρόδρομος των μετέπειτα Παιδαγωγικών Ακαδημιών. Με απόφαση της Νομαρχίας στεγάσθηκε στο ημιτελές κτίριο που είχε αρχίσει να κατασκευάζει το 1873 επί τουρκοκρατίας η χριστιανική κοινότητα της Λάρισας για να λειτουργήσει ως Γυμνάσιο, αλλά για οικονομικούς λόγους δεν είχε ολοκληρωθεί. Με την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας στην Ελλάδα το 1881 το κτίριο ολοκληρώθηκε άμεσα από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων και αποδόθηκε προς χρήση από το υπό ίδρυση Διδασκαλείο.

Κατά τα εγκαίνια λειτουργίας των μαθημάτων του εκπαιδευτηρίου αυτού, μίλησε ο διευθυντής του Παναγιώτης Π. Οικονόμου (1851-1931), εμπνευσμένος καθηγητής, με πλούσιο βιογραφικό και σπουδές στο εξωτερικό. Κατά στο διάστημα 1878-1882 υπηρετούσε ως διευθυντής του Προτύπου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών, αλλά το 1882 η κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη τον διόρισε διευθυντή του νεοσύστατου Διδασκαλείου στη Λάρισα.

Οι μεταπτυχιακές σπουδές, η προηγηθείσα πείρα και η αναμφισβήτητη ικανότητα του Οικονόμου τον βοήθησαν να οργανώσει το νέο Διδασκαλείο σε υγιείς βάσεις, αλλά έπειτα από τρία χρόνια ευδόκιμης πορείας, το 1885 σταμάτησε προσωρινά τη λειτουργία του. Οι λόγοι της διακοπής είναι ασαφείς. Ίσως η μικρή προσέλευση σπουδαστών, μπορεί και ο αυστηρός χαρακτήρας του διευθυντού του. Ο Παναγιώτης Οικονόμου μετατέθηκε ως τμηματάρχης στο Υπουργείο Παιδείας και στη συνέχεια πέρασε από πολλά σχολεία της χώρας, αλλά η παραμονή του σε όλα ήταν συνήθως ολιγόχρονη.

Το 1891 το Διδασκαλείο άρχισε και πάλι να λειτουργεί, μέχρι και τον Απρίλιο του 1897. Η ελληνοτουρκική σύρραξη, η οπισθοχώρηση του στρατού μας και η φυγή προς νότον της πλειοψηφίας των κατοίκων της Λάρισας, οδήγησε στη διακοπή των μαθημάτων της. Επαναλειτούργησε τον Φεβρουάριο του 1899. Η νέα πορεία του Διδασκαλείου υπήρξε για κάποιο διάστημα ανοδική. Ο αριθμός των σπουδαστών αυξήθηκε, η επιστημονική πληρότητα των καθηγητών ήταν σπουδαία, οι εξωσχολικές δραστηριότητες των μαθητών της εντυπωσίαζαν τους Λαρισαίους και η πόλη απολάμβανε τα ευεργετικά αποτελέσματα της λειτουργίας ενός ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος. Όμως το 1907 το «Διδασκαλείον Λαρίσσης» σταματά να υπάρχει οριστικά.

Συμπερασματικά η διάρκεια ζωής του Διδασκαλείου διατηρήθηκε επί 25 χρόνια (1882-1907), με δύο ενδιάμεσες διακοπές οι οποίες κράτησαν οκτώ χρόνια. Ουσιαστικά όλο αυτό το διάστημα λειτούργησε συνολικά 17 σχολικές περιόδους. Όμως, παρά τη μικρή διάρκεια λειτουργίας του, η προσφορά σε έμψυχο υλικό εγκυκλοπαιδικά μορφωμένων και με εθνική συνείδηση δασκάλων ήταν πολύ μεγάλη. Στις αίθουσές του σφυρηλατήθηκαν νέοι οι οποίοι πέρα από τις σπουδές τους, εγκολπώθηκαν και την αγάπη προς τον ελληνισμό της Μακεδονίας. Και η παρουσία του αυτή δεν αποκλείεται να συνέτεινε στην προετοιμασία της μεγάλης νίκης των Ελλήνων κατά το 1912-13.

Η φωτογραφία η οποία συνοδεύει το σημερινό κείμενο είναι παλιά και σπάνια, με ελαφρό χρωματισμό. Εκδότης της είναι ένα από τα πρώτα βιβλιοχαρτοπωλεία των Αθηνών, των συνεταίρων Πάλλη – Κοτζιά, το οποίο γύρω στο 1900 άρχισε να κυκλοφορεί επιστολικά δελτάρια από διάφορες περιοχές της χώρας μας, μεταξύ των οποίων και της Λάρισας. Η συγκεκριμένη απεικονίζει αμαξοστοιχία εν στάσει, μπροστά στο κτίριο του σιδηροδρομικού σταθμού των Θεσσαλικών Σιδηροδρόμων. Καθώς ο φωτογράφος στοχεύει προς τα βαγόνια, από τα παράθυρα των οχημάτων προβάλλει μεγάλος αριθμός σπουδαστών με τις ομοιόμορφες στολές και τα άσπρα πηλήκια τους, καθώς και μερικοί από τους καθηγητές τους. Αναμένουν την αναχώρησή τους για μια ημερήσια εκδρομική εξόρμηση στα παράλια του Παγασητικού και συγκεκριμένα στα Λεχώνια. Κατευθύνονται στον Βόλο, όπου θα αλλάξουν σιδηροδρομικό συρμό και θα επιβιβαστούν στο τρενάκι του Πηλίου για να τους πάει στον προορισμό τους.

Η σιδηροδρομική γραμμή, όπως και η λειτουργία του Διδασκαλείου, ήταν από τα πρώτα έργα της ελληνικής κυβέρνησης στη νεοπροσαρτηθείσα περιοχή της Θεσσαλίας. Άρχισε να στρώνεται κατά τα τέλη του 1882 από τον Βόλο και ολοκληρώθηκε στη Λάρισα τον Ιούλιο του 1883. Το πλάτος μεταξύ των σιδηροτροχιών ήταν ένα μέτρο. Τα εγκαίνια της γραμμής καθυστέρησαν κάπως, επειδή η μεγάλη πλημμύρα του Πηνειού τον Οκτώβριο του 1883 προκάλεσε ζημιές στις σιδηροδρομικές γραμμές κοντά στη Λάρισα. Έγιναν τελικά στις 22 Απριλίου 1884. Ξεκίνησε η τελετή από τον σταθμό του Βόλου, παρουσία του Βασιλιά Γεωργίου Α’, μελών της βασιλικής οικογένειας, πολλών επισήμων, τραπεζιτών, δημοσιογράφων και επίλεκτων μελών της αθηναϊκής κοινωνίας, προσκεκλημένων του Θ. Μαυροκορδάτου, αφού η κατασκευή του δεν ήταν δημόσια αλλά ιδιωτική. Μετά την τελετή όλοι οι προσκεκλημένοι επιβιβάσθηκαν στην αμαξοστοιχία και σε 2 ώρες και 20 λεπτά έφθασαν στη Λάρισα, όπου τους υποδέχθηκαν στον σταθμό οι τοπικές αρχές και πλήθος κόσμου ενώ η στρατιωτική μπάντα παιάνιζε διάφορα εμβατήρια. Στη διαδρομή από τον σιδηροδρομικό σταθμό μέχρι και τα βασιλικά ανάκτορα, που βρίσκονταν ως γνωστόν στην περιοχή του σημερινού Δημοτικού Ωδείου, είχε παραταχθεί στρατός που απέδιδε τιμές. Αργά το μεσημέρι οι πολυάριθμοι προσκεκλημένοι παρακάθισαν σε γεύμα που παρέθεσε ο Θεόδ. Μαυροκορδάτος. Κατά τη διάρκεια του γεύματος εκφράσθηκαν ευχές για την ομαλή πορεία του έργου.

Η κατασκευή των κτιριακών εγκαταστάσεων των σταθμών άρχισε τον Μάρτιο του 1883, υπό την επίβλεψη του εργολάβου Θ. Πετρόχειλου. Το κτίριο του σταθμού στη Λάρισα ήταν πανομοιότυπο με το αντίστοιχο του Βόλου. Επειδή το τελευταίο διασώζεται και μάλιστα άριστα συντηρημένο, αντιλαμβάνεται κανείς την ομορφιά του κτιρίου του Θεσσαλικού σταθμού της Λάρισας. Αν και δεν ήταν πολύ μεγάλο σε μέγεθος, ήταν όμως εντυπωσιακό σαν κτίριο, χάρη στην ιδιότυπη αρχιτεκτονική του. Ήταν επίμηκες και στο μεγαλύτερο μέρος μονώροφο και μόνον το μεσαίο τμήμα του εμφάνιζε δεύτερο όροφο, ο οποίος στη στέγη κατέληγε σε τριγωνική μετώπη.

Ο σταθμός αυτός εξυπηρέτησε για πολλά χρόνια τη συγκοινωνία και τις μεταφορές μεταξύ Λάρισας και Βόλου. Από τον σεισμό του 1941 οι φθορές του δεν ήταν σοβαρές και επιδιορθώθηκαν άμεσα. Το 1955 οι Θεσσαλικοί Σιδηρόδρομοι κρατικοποιήθηκαν και συγχωνεύθηκαν με τους ΣΕΚ. Ο σεισμός του 1957 κατέστρεψε τον επάνω όροφο, ο οποίος γκρεμίστηκε και το όλο κτίσμα έγινε εξ ολοκλήρου ισόγειο και καλύφθηκε με νέα στέγη. Το 1960 οι ΣΕΚ διαπλάτυναν τη στενή γραμμή, την εναρμόνισαν με τα διεθνή πρότυπα και τη συνέδεσαν με τη γραμμή Αθηνών – Λαρίσης. Έτσι ο Σταθμός του Θεσσαλικού εγκαταλείφθηκε. Σήμερα διατηρείται το ισόγειο κτίσμα, τα ανοίγματα του οποίου έχουν αποφραχθεί με τσιμεντόλιθους. Αν επισκεφθεί κανείς την περιοχή θα αντικρίσει θαμμένα στη βλάστηση και στα χώματα απομεινάρια της παλιάς γραμμής και διάσπαρτα ερείπια από το κτίριο, μια εικόνα προκλητικής εγκατάλειψης.

 

 

Λάρισα: Τότε και τώρα… Η βορειοανατολική γωνία της Ασκληπιού με την Παπακυριαζή

Τις δύο φωτογραφίες τις χωρίζουν 48 χρόνια.

Στην 1η φωτογραφία βλέπουμε την οικία Κατσίγρα. Πρόκειται για την παλιά κατοικία Πουλιάδη, απέναντι από την κλινική Κατσίγρα (νυν Ιατρική Σχολή) λίγο πριν δοθεί αντιπαροχή.

Όπως αναφέρει ο κ. Παπαθεοδώρου, σε δημοσίευμα του στην ΕΛΕΥΘΕΡΊΑ στις 24/12/2017: “Αρχιτεκτονικά το σπίτι διέθετε πολλά νεοκλασικά στοιχεία. Πάνω από την είσοδο βρισκόταν ένας περίτεχνος εξώστης με μαρμάρινα λεπτοδουλεμένα φουρούσια και μεταλλικό κιγκλίδωμα. Όμως εκείνο που χαρακτήριζε το αρχοντικό του Πουλιάδη ήταν μια κατακόρυφη τρίπλευρη προεξοχή του σπιτιού στο μέσον της ανατολικής όψης, σε ολόκληρο το ύψος της, η οποία ψηλά κατέληγε σε μια πυργοειδή κατασκευή. Ήταν ένα αρχιτεκτονικό στοιχείο που το προσδιόριζε και δεν το έχουμε συναντήσει σε κανένα άλλο αρχοντικό της Λάρισας. Στην όψη που έβλεπε προς την πλατεία υπήρχε και μια σιδερένια εξώπορτα η οποία μετά από ένα μικρό άνοιγμα οδηγούσε σε μια δεύτερη, βοηθητική είσοδο, η οποία βρισκόταν στην πυργοειδή προεξοχή. Ως χρονολογία κατασκευής αναφέρεται το έτος 1910.

Μετά τον θάνατο του Δημητρίου Πουλιάδη το αρχοντικό περιήλθε στην κυριότητα του ανεψιού του Αθανασίου Γουνιτσιώτη, ο οποίος διατηρούσε κατάστημα ψιλικών επί της οδού Ακροπόλεως (Παπαναστασίου σήμερα). Λόγω της στερεάς και επιμελημένης κατασκευής του ο σεισμός του 1941 δεν επέφερε στο κτίσμα σοβαρές ζημιές. Σύμφωνα με το συμβόλαιο αγοράς, ο ιατρός Γεώργιος Κατσίγρας έγινε κάτοχος του αρχοντικού αυτού στις 17 Σεπτεμβρίου 1952, με την προοπτική να το χρησιμοποιήσει σαν οικογενειακή του κατοικία και μάλιστα αφού το συντήρησε, προχώρησε εσωτερικά σε πολλές βελτιώσεις. Την περίοδο εκείνη (1952) η χειρουργική κλινική του Γεωργίου Κατσίγρα στεγαζόταν στο Μέγαρο Αλεξάνδρου επί της οδού Βενιζέλου. Το 1955 απέναντι από το σπίτι που είχε αγοράσει ο Κατσίγρας έκτισε την περίφημη ιδιωτική του κλινική. Το αρχοντικό του οποίου είχε αποκτήσει την ιδιοκτησία το χρησιμοποιούσε ως αναρρωτήριο, όταν η κλινική ήταν κορεσμένη από ασθενείς. Μετά τις χειρουργικές επεμβάσεις μετέφερε τους ασθενείς για ανάρρωση στο κτίριο του Πουλιάδη, ενώ στο ημιυπόγειο στέγαζε τα πλυντήρια και στεγνωτήρια. Όμως το κτίριο αυτό έπειτα από την σεισμική δόνηση του 1953, κτυπημένο προφανώς και από τους προηγούμενους σεισμούς, παρουσίασε μεγάλες ρωγμές και θεωρήθηκε επικίνδυνο.“

Το οίκημα έμεινε για πολλά χρόνια ακατοίκητο και το 1975, όπως βλέπουμε και στην πρόσοψη του σπιτιού υπάρχει η ταμπέλα του μηχανικού – κατασκευαστή της υπό ανέγερση οικοδομής, του κου Απόστολου Σταθακόπουλου, δόθηκε για αντιπαροχή και στη θέση του υψώθηκε η εικονιζόμενη οικοδομή της 2ης φωτογραφίας.

Η σύγκριση αναπόφευκτη…

Θωμάς Ζ. Κυριάκος

 Πηνειός ποταμός - Από τη θεϊκή του ύπαρξη στην πληγή του σήμερα και στην ελπίδα του αύριο.

Στην αρχή δεν ήταν ποτάμι. Ήταν θεός.

Ο Πηνειός γεννήθηκε από τον Ωκεανό και την Τηθύ, παιδί του πρώτου νερού και της αρχέγονης ροής. Στον λόγο του Ομήρου κυλούσε αργυροδίνης, με δίνες φωτεινές σαν ασήμι, και το όνομά του λεγόταν με σεβασμό, όπως λέγονται τα πράγματα που δεν ανήκουν στους ανθρώπους. Δεν ήταν απλώς νερό ήταν παρουσία. Ήταν πατέρας και γεννήτορας, μνήμη και μοίρα.

Από τα σπλάχνα της Πίνδου, εκεί όπου ο Λάκμος και τα Αντιχάσια ανοίγουν πληγές στην πέτρα, ο Πηνειός ξεκίνησε το μακρύ του ταξίδι. Δύο ρέματα, το Μαλακασιώτικο και το Μουργκάνι, ενώθηκαν σαν αδέρφια και του έδωσαν σώμα. Κι εκείνος άρχισε να κατεβαίνει. Διέσχισε τη Θεσσαλία από άκρη σε άκρη, 216 χιλιόμετρα ζωής, τρίτος σε μήκος στην Ελλάδα, πρώτος σε σημασία για τον κάμπο.

Πριν υπάρξει ο άνθρωπος όπως τον ξέρουμε, ο Πηνειός άνοιξε τον κόσμο. Όταν το ρήγμα των Τεμπών έσπασε το βουνό, τα νερά της αρχαίας θεσσαλικής λίμνης βρήκαν διέξοδο. Κι έτσι γεννήθηκε ο κάμπος. Η γη που θρέφει, ο τόπος που καρπίζει, ο χώρος όπου ο άνθρωπος έμαθε να σπέρνει και να περιμένει.

Στις όχθες του περπάτησαν μύθοι. Η Στίλβη, κόρη του Πηνειού, γέννησε τον Λάπιθο και τον Κένταυρο, δυο γενιές ανθρώπου και άγριου. Η Δάφνη, κυνηγημένη από τον Απόλλωνα, ζήτησε σωτηρία και ο πατέρας ποταμός τη μεταμόρφωσε σε δέντρο. Από τότε η δάφνη δεν είναι απλώς φυτό είναι μνήμη φυγής και προστασίας. Ο Υψέας βασίλεψε στους Λαπίθες, κι όλα έμοιαζαν να πηγάζουν από το ίδιο νερό.

Ο Πηνειός δεν ήταν ποτέ μόνος. Παραπόταμοι τον ακολούθησαν σαν συνοδοιπόροι ο Τιταρήσιος, ο Ενιπέας, ο Ληθαίος, ο Πορταϊκός, ο Παμίσος, ο Σοφαδίτης. Όλοι μαζί ύφαιναν ένα δίκτυο ζωής, μια λεκάνη που αγκάλιαζε σχεδόν δέκα χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα γης. Κάθε χρόνο, δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού κυλούσαν σαν υπόσχεση.

Στις όχθες του φύτρωσαν πλατάνια και ιτιές, λεύκες και σκλήθρα, σφενδάμια που έσκυβαν στο νερό. Πουλιά βρήκαν καταφύγιο φιδαετοί και ξεφτέρια, μπούφοι και πελαργοί, σταχτοτσικνιάδες που στάθηκαν σαν σιωπηλοί φρουροί. Στο δέλτα, κοντά στο Στόμιο, η γη έγινε άμμος και θίνες, και το ποτάμι έμαθε να γίνεται θάλασσα.

Στους αιώνες άλλαξε όνομα. Στα βυζαντινά χρόνια τον είπαν Σαλαβριά. Ήταν δρόμος εμπορίου, πέρασμα ανθρώπων και ιδεών. Πάνω του χτίστηκαν γέφυρες, πλάι του υψώθηκαν εκκλησίες, όπως η Αγία Παρασκευή στις Τέμπες. Η κρεμαστή γέφυρα, έργο ανθρώπινης τόλμης, τον διέσχισε σαν λεπτή γραμμή ανάμεσα στις όχθες.

Και ύστερα ήρθε ο καιρός της πληγής.

Ο άνθρωπος, που κάποτε τον λάτρευε, άρχισε να τον ξεχνά. Λύματα πόλεων, απόβλητα κτηνοτροφίας, βιομηχανικά νερά, φάρμακα και ζιζανιοκτόνα κύλησαν μέσα του. Τα ψάρια άρχισαν να πεθαίνουν κατά χιλιάδες. Το νερό σκοτείνιασε. Το 2005, ο Πηνειός αναφέρθηκε ως ένας από τους πιο μολυσμένους ποταμούς της Ευρώπης. Ο θεός είχε γίνει αριθμοί και στατιστικά.

Ταυτόχρονα, το νερό του τραβήχτηκε βίαια από τα σωθικά του. Υπεραντλήσεις για να ποτιστούν δεκάδες χιλιάδες στρέμματα. Φράγματα και εγκιβωτισμοί. Η λίμνη Κάρλα χάθηκε και ξαναγεννήθηκε αλλοιωμένη. Το καλοκαίρι, η κοίτη του στένευε επικίνδυνα, σαν σώμα που αφυδατώνεται.

Κι όμως, ο Πηνειός δεν έπαψε να δίνει. Πότισε τον κάμπο, κράτησε ζωντανές καλλιέργειες, στήριξε μισό εκατομμύριο ανθρώπους. Μέχρι το 1986, έδινε και πόσιμο νερό στη Λάρισα. Έδινε, ακόμη κι όταν δεν του έμενε τίποτα.

Σήμερα, ο Πηνειός στέκει σε σταυροδρόμι. Δεν είναι πια θεός, μα δεν είναι και νεκρός. Είναι τραυματισμένος. Κι εκεί ακριβώς γεννιέται η ελπίδα. Η γνώση υπάρχει. Η ανάγκη είναι ξεκάθαρη. Ολοκληρωμένη διαχείριση, προστασία της λεκάνης του, έλεγχος της ρύπανσης, αποκατάσταση της φυσικής του ροής. Γεωργία που σέβεται το νερό. Τεχνολογία που παρακολουθεί, προειδοποιεί, προλαμβάνει.

Ο Πηνειός μπορεί να γίνει ξανά δάσκαλος. Να μάθει στα παιδιά τι σημαίνει ποτάμι. Να γίνει τόπος περιπάτου, παρατήρησης, μνήμης. Να ξανακουστούν στις όχθες του όχι μηχανές, αλλά πουλιά.

Γιατί οι θεοί δεν πεθαίνουν εύκολα. Υποχωρούν. Περιμένουν.

Κι αν ο άνθρωπος θυμηθεί ξανά ότι το νερό δεν του ανήκει, τότε ο Πηνειός δεν θα επιστρέψει απλώς ως ποτάμι. Θα επιστρέψει ως υπόσχεση.

 https://www.youtube.com/watch?v=X-Jutjhn4c8

 

Χριστούγεννα του ‘45 με νάρκες στο Αλκαζάρ!

Έντονο το πρόβλημα το 1959

Δεν ήταν κι ό,τι καλύτερο για τους διαβάτες… Να διασχίζουν τη γέφυρα Αλκαζάρ, γνωρίζοντας ότι υπάρχουν νάρκες! Δεκέμβριος 1945 και οι ταμπέλες «προσοχή νάρκες» [1], ένθεν κι ένθεν των πλευρών της γέφυρας, προκαλούσαν σύγκρυο. Ήδη η Λάρισα μετρούσε θύματα, από τον Νοέμβριο του 1944. Κατά τη διάρκεια εργασιών επισκευής της ξύλινης γέφυρας του Πηνειού [2], σκοτώθηκε από έκρηξη νάρκης τεχνίτης ξυλουργός και τραυματίστηκαν ένας αντάρτης και 12χρονο παιδί.

Η Λάρισα ήταν ακόμη βαριά «πληγωμένη» από τις συνέπειες του σεισμού του 1941, του πολέμου και της ναζιστικής κατοχής. Η «Ε» έγραφε σχετικά: «Οι Λαρισαίοι και οι χωρικοί, που περνούν από την γέφυραν, αντί να παύσουν πλέον να αντικρύζουν την πινακίδα με την επιγραφήν «Προσοχή νάρκες», εις το αριστερόν μέρος αυτής, βλέπουν τώρα και δευτέραν πινακίδα. Δεξιά, με τας ιδίας λέξεις. Έτσι, είναι υποχρεωμένοι να περνούν μέσα από πεδίον ναρκών, εις εποχήν απέχουσα πλέον του έτους από της ημέρας της απελευθερώσεως. Όταν σχετικώς, προ καιρού, διεμαρτυρήθη η στήλη αυτή, της εδηλώθη ότι το συνεργείον εκκαθαρίσεως των ναρκών ευρίσκετο εις τα Φάρσαλα και ότι θα ήρχετο και εδώ. Δεν συνεπληρώθη άρα γε το πλήρωμα του χρόνου, ώστε να φθάση από Φαρσάλων εις Λάρισαν; Ή θα έρθη, όταν θρηνήσωμεν θύματα; Να ζητήσωμεν πάλιν από την Α.Σ.Δ. να ενδιαφερθή ή μήπως είναι η υπόμνησις αυτή ενόχλησις; Είναι κρίμα, όμως, να μας κυκλώνουν τοιαύτα φονικά όπλα, ύστερα από τόσους μήνας. Πρέπει αμέσως να απαλλαγώμεν από αυτόν τον περιττόν κίνδυνον». Η πρώτη δημοσίευση από την «Ε» έγινε στις 31 Ιουλίου1945 και επαναλήφθηκε στις 9 Οκτωβρίου 1945, πάλι χωρίς να γίνει κάτι.

Κίνδυνος υπήρχε και τα επόμενα χρόνια. Στις 25 Οκτωβρίου 1947 η «Ε» έγραφε και πάλι: «Πολύς κόσμος συγκεντρώνεται κατά τας ηλιολούστους ημέρας και παρακολουθεί την εκσκαφήν της παλαιάς κοίτης του Πηνειού. Εκατέρωθεν, όμως, της γέφυρας οι Γερμανοί είχαν δημιουργήσει ναρκοπέδια. Δεν εγνώσθη δε, αν αι νάρκαι εξήχθησαν εκείθεν ποτέ. Διά να μη συμβούν δυστυχήματα, καλόν είναι να γίνη μια συστηματική έρευνα από ναρκαλιευτικόν συνεργείον». Αλλά νάρκες υπήρχαν κι αλλού. Περίπου δύο μήνες νωρίτερα, την 1η Σεπτεμβρίου 1947, ο Οργανισμός Υδρεύσεως και Ηλεκτροφωτισμού Λαρίσης (ΟΥΗΛ), με καταχώρησή του στην «Ε» γνωστοποιούσε ότι ο χώρος στις υδραυλικές εγκαταστάσεις (υδατόπυργος) ήταν παγιδευμένος με νάρκες! Καλούσε δε τον κόσμο, να μην πλησιάζει τις εγκαταστάσεις ύδρευσης σε απόσταση 500 μέτρων. Σημειώνεται ότι από τα πρώτα χρόνια μετά την απελευθέρωση ο χώρος του υδατόπυργου ήταν τόπος εκδρομών των Λαρισαίων. Μάλιστα, τους καλοκαιρινούς μήνες χρησιμοποιούσαν σημεία της όχθης του Πηνειού, ως χώρους κολύμβησης.

Το θέμα των διάσπαρτων ναρκών, βομβών κ.λπ. απασχολούσε για πολύ καιρό την τοπική κοινωνία. Στις 6 Φεβρουαρίου 1951 η ανακοίνωση του Α’ Αστυνομικού Τμήματος Λαρίσης, την οποία υπέγραφε ο διοικητής υπομοίραρχος Αθανάσιος Κρίνης, εφιστούσε την προσοχή του πληθυσμού, για τον κίνδυνο εκρήξεων από νάρκες, βλήματα, χειροβομβίδες κ.λπ., τις οποίες ανύποπτοι ιδιώτες περιεργάζονταν. Τους καλούσε δε, να ειδοποιούν αμέσως τις αστυνομικές αρχές, για να τις περισυλλέγουν. Στις 27 Ιανουαρίου 1954 σχόλιο της «Ε» ανέφερε για τον θάνατο ενός κατοίκου της Ιτέας Γόννων από έκρηξη νάρκης, στην περιοχή της γέφυρας του Πηνειού. Ζητούσε δε να καταστραφεί το ναρκοπέδιο που υπήρχε εκεί ή να περιφραχθεί. Λίγους μήνες μετά [3] το Γενικό Επιτελείο Στρατού ανακοίνωσε την έναρξη εργασιών εκκαθάρισης ναρκοπεδίων ξηράς σε όλη την επικράτεια. Αυτό θα γινόταν από ειδική μονάδα, η οποία είχε συγκροτηθεί ειδικά, τη Διοίκηση Εκκαθαρίσεως Ναρκοπεδίων Ξηράς (ΔΕΝΞ). Ζητούσε δε τη βοήθεια των πολιτών, αν γνωρίζουν την ύπαρξη ναρκών ή ναρκοπεδίων. Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Ε», στις 31 Μαΐου 1959, εκδόθηκε εγκύκλιος της Νομαρχίας Λαρίσης προς τους κοινοτάρχες, με παραστατικούς πίνακες, για την αποφυγή των κινδύνων από νάρκες και εγκαταλελειμμένο πολεμικό υλικό.

Το μεγάλο πρόβλημα ανέδειξε εκ νέου η «Ε», με ρεπορτάζ του Α.Χ. (Αλέκου Χατζηευθυμίου) στις 10 Ιουνίου 1959. Αφορμή ήταν η επίδειξη στο «Σπίτι του Στρατιώτου» «περίεργων» αντικειμένων, τα οποία κρύβονταν σε θάμνους και δεν ήταν παρά εκρηκτικά, νάρκες, χειροβομβίδες κ.λπ. Η επίδειξη έγινε αποκλειστικά σε μαθητές. Όπως ανέφερε το ρεπορτάζ, το χρονικό διάστημα 1939-1949 υπήρχαν τοποθετημένες στην Ελλάδα 1.500.000 νάρκες και ήταν γνωστά 2.000 ναρκοπέδια! Μέχρι το 1954 είχαν ξεθαφτεί 200.000 εκρηκτικά μηχανήματα. Η καινούρια μονάδα ΔΕΝΞ μέχρι το 1959 είχε απομακρύνει 130.000 αντιαρματικές νάρκες και 250.000 νάρκες κατά προσωπικού. Είχαν δε αποδοθεί 35.000 στρέμματα καλλιεργήσιμης έκτασης. Ακόμη, όμως, δεν είχε ξεκινήσει η εκκαθάριση στη Θεσσαλία και σε λίγες ακόμα περιοχές. Τα ατυχήματα με παιδιά από διάσπαρτα εκρηκτικά συνεχίζονταν και στις 7 Δεκεμβρίου 1963, μέσω της «Ε» δημοσιοποιήθηκε εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών, για τη διαφώτιση των παιδιών, σχετικά με τους κινδύνους. Παρά τα μέτρα, τα οποία ανακοινώνονταν και τις εκκαθαρίσεις περιοχών, το πρόβλημα εντοπιζόταν και το 1965. Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Ε» στις 19 Φεβρουαρίου η Νομαρχία ζήτησε από την 1η Στρατιά νε γίνει εκκαθάριση παλιών ναρκοθετήσεων σε Ραψάνη, Ελασσόνα, Λιβάδι και Δεσκάτη.

Ακόμη και σήμερα, όμως, ανευρίσκονται θαμμένα εκρηκτικά…

—————————————————

[1]. Εφημερίδα «Ελευθερία» Λάρισας, 15 Δεκεμβρίου 1945.

[2]. Εφημερίδα «Αλήθεια» Λάρισας, 17 και 18 Νοεμβρίου 1944 (Αρχείο Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων).

[3]. Εφημερίδα «Ελευθερία» Λάρισας, 23 Ιουνίου 1954.

 

Προειδοποιήσεις για τις νάρκες

Η είδηση του θανάτου εργαζόμενου στις 17 Νοεμβρίου 1944 (εφημερίδα «Αλήθεια», αρχείο βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων).

 

Βελισσάριος: Η τραγική ιστορία του μεγαλύτερου στρατηγού του Βυζαντίου!

Υπερασπίστηκε με το σπαθί την τιμή της Αυτοκρατορίας τόσο σε Ανατολή όσο και Δύση

 Βελισσάριος γεννήθηκε το 505 μ.Χ. στο χωριό Γερμανίκεια της Θράκης και θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς ηγέτες όλων των εποχών.

Όντας ο δεύτερος δυνατότερος άντρας στην Αυτοκρατορία μετά τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό τον οποίο και υπηρετούσε πιστά, υπερασπίστηκε με το σπαθί την τιμή της Αυτοκρατορίας τόσο σε Ανατολή όσο και Δύση.

Όσον αφορά την ελληνική ιστορία, πρόκειται για τον μεγαλύτερο Έλληνα στρατηγό-κατακτητή της που εμφανίστηκε μετά τον Μ. Αλέξανδρο, καθώς αφενός είναι γνωστό κανένας από τους διαδόχους του δεν μπόρεσε ποτέ να συγκριθεί με το μεγάλο στρατηλάτη, ενώ και ο ίδιος ο Πύρρος της Ηπείρου δεν άφησε τελικά στην ιστορία κάποιο μεγάλο κατόρθωμα.

Ο Βελισσάριος όμως, και πρακτικά, πήγε όπου δεν… πρόλαβε να πάει ο Μέγας Αλέξανδρος – δηλαδή στις ακτές της Βόρειας Αφρικής και στην Σικελία και Ιταλία – και κατέκτησε όσα δεν δόθηκε η ευκαιρία στον δεύτερο να κατακτήσει!

Και μάλιστα είναι ο μοναδικός παγκοσμίως που το κατάφερε ακολουθώντας την πορεία που θα ακολουθούσε και ο Αλέξανδρος, δηλαδή από νοτιο-ανατολικά της Μεσογείου προς δυτικά.

Εξάλλου είναι και ένας από τους ελάχιστους στρατηγούς παγκοσμίως που κατέκτησαν τη Ρώμη. Αφού στις  9 Δεκεμβρίου 536 μ.Χ., και μετά την κατάκτηση της Νεάπολης, εισήλθε νικητής στην Αιώνια Πόλη, της οποίας ο πληθυσμός άνοιξε εκουσίως τις πύλες και την ίδια ώρα που οι εξαθλιωμένοι Οστρογότθοι αποχωρούσαν αμαχητί.

Ο Βελισσάριος σε νεαρή ηλικία διορίστηκε από τον ίδιο τον Ιουστινιανό ως “βουκελάριος” στην προσωπική του φρουρά. Μέσα από μια σειρά επιτυχών καταδρομικών επιχειρήσεων των οποίων ηγείτο, κατάφερε γρήγορα να εξελιχθεί στα ανώτερα στρατιωτικά αξιώματα.

Το 529 μ.Χ. ο Βελισσάριος με τον βαθμό του στρατηλάτη της Ανατολής οδήγησε τον Βυζαντινό στρατό στον πόλεμο εναντίον των Περσών, το νεοσύστατο κράτος των οποίων ερχόταν συχνά σε συγκρούσεις με την Αυτοκρατορία.

Αν και αρχικά ηττήθηκε στο οχυρό του Δάρας, τον επόμενο χρόνο ο νεαρός στρατηγός παρά τον μικρότερο αριθμητικά στρατό που κατείχε κατάφερε χάρη στον στρατηγικό του νου να πετύχει μια περήφανη νίκη για την Αυτοκρατορία.

Τα επόμενα χρόνια ο Βελισσάριος κατάφερε μέσα από παράτολμες μάχες να προκαλέσει μεγάλες απώλειες στον Περσικό στρατό μέχρι τον φθινόπωρο του 531 όπου ο Ιουστινιανός τον ανακάλεσε στην Κωνσταντινούπολη.

Στην Κωνσταντινούπολη, η συμβολή του Βελισσαρίου στην καταστολή της Στάσης του Νίκα θα τον καταστήσει έναν από τους πιο έμπιστους συνεργάτες του Αυτοκράτορα, ο οποίος θα του αναθέσει την εκστρατεία εναντίον των Βανδάλων στην Δύση.

Ο Βελισσάριος με τον τίτλο του στρατηγού-αυτοκράτορα ανέλαβε την εκστρατεία εναντίον του Βάνδαλου βασιλιά Γελίμερου. Το 533 στην μάχη στο Δέκιμον νότια της Καρχηδόνας ο Βελισσάριος συνέτριψε τον πολυάριθμο εχθρικό στρατό και εισήλθε θριαμβευτικά στην Καρχηδόνα. Τον ίδιο χρόνο θα αντιμετωπίσει ξανά τον Γελίμερο στην μάχη στο Τρικάμαρον όπου και θα εξολοθρεύσει ολοκληρωτικά τους Βάνδαλους και τους Βέρβερους.

Λίγα χρόνια αργότερα ο Ιουστινιανός εκμεταλλευόμενος την ασταθή πολιτική κατάσταση στην υπό γοτθική κατοχή ιταλική χερσόνησο θα επιδιώξει την προσάρτηση της, στέλνοντας τους στρατηγούς Βελισσάριο και Μούνδο.

Ο Βελισσάριος αποβιβάστηκε στην Καλαβρία το 536 και κατευθύνθηκε βόρεια, ενώ οι ελληνικοί πληθυσμοί της περιοχής τον υποδέχονταν ως απελευθερωτή από τον βαρβαρικό ζυγό των Οστρογότθων.

Ο Βελισσάριος με καταδρομική τακτική θα καταφέρει να εισβάλει στο εσωτερικό της οχυρωμένης πόλης της Νεάπολης και με 400 εμπειροπόλεμους στρατιώτες θα την καταλάβει.

Τον ίδιο χρόνο μέσα από διπλωματικά τεχνάσματα του Ιουστινιανού η αιώνια πόλη η Ρώμη προσαρτάται στην Αυτοκρατορία εγκαταλελειμμένη από τους Οστρογότθους κατακτητές της.

Όμως τον επόμενο χρόνο ο Βελισσάριος είχε να αντιμετωπίσει 150.000 γότθους πολιορκητές της Ρώμης. Ο Βελισσάριος επέβαλε την τάξη στην πανικόβλητη πόλη και κατάφερε με συχνές επιδρομικές επιχειρήσεις να αντέξει μέχρι να έλθουν ενισχύσεις.

Οι μεγάλες νίκες του Βελισσάριου στην Ιταλική χερσόνησο του είχαν δώσει την δυνατότητα να ανακηρυχτεί αυτόνομος βασιλιάς αλλά εκείνος ποτέ δεν έχασε την πίστη του στον Αυτοκράτορα.

Ο Ιουστινιανός θα ανακαλέσει τον Βελισσάριο στην Κωνσταντινούπολη λόγω της εισβολής των Περσών στην ανατολή. Ο Βελισσάριος στάλθηκε ξανά στην ανατολή για να αντιμετωπίσει τους Πέρσες.

Αυτήν την φορά όμως με τεχνάσματα και διπλωματικές κινήσεις κατάφερε να προκαλέσει σύγχυση στα στρατεύματα του Πέρση βασιλιά Χοσρόη και να τους απωθήσει.

Την περίοδο εκείνη ακούστηκαν φήμες για την διεκδίκηση του θρόνου από τον Βελισσάριο, επειδή εκείνος είχε την αμέριστη στήριξη του στρατού. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την φυλάκιση του δαφνοστεφή στρατηγού και την δήμευση της περιουσίας του από την Αυτοκράτειρα Θεοδώρα, επειδή ο Ιουστινιανός είχε προσβληθεί από πανώλη.

Όταν ο Αυτοκράτορας ανάρρωσε και επειδή η κατάσταση στην ιταλική χερσόνησο είχε πάρει άσχημες διαστάσεις, ο Βελισσάριος θα ανακτήσει τον τίτλο του και την περιουσία του.

Ο Βελισσάριος για ακόμη μια φορά κλήθηκε να υπερασπιστεί την αξιοπρέπεια της Αυτοκρατορίας. Στην Ιταλία θα περιορίσει την νέα προέλαση των γότθων όμως η άρνηση του Αυτοκράτορα να του στείλει ενισχύσεις θα τον κάνει να επιστρέψει στην Κωνσταντινούπολη και να αποσυρθεί.

Παρά ταύτα η εισβολή στα Βαλκάνια των Κουτριγούρων ενός βαρβαρικού ουννικού φύλου θα καταστήσει τον μεγάλο στρατηγό αναγκαίο. Ο Βελισσάριος χάρη στην στρατηγική του ευφυΐα θα καταφέρει με ολιγάριθμους βετεράνους άντρες να τρέψει σε φυγή τους εισβολείς που απειλούσαν άμεσα την πρωτεύουσα.

Το 561 ο μεγάλος αυτός άνδρας παρά την δόξα που είχε χαρίσει στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία θα κατηγορηθεί για ακόμη μια φορά για απιστία προς το στέμμα.

Οι ένδοξες νίκες του τόσο στην Ανατολή όσο και στην Δύση και ο διπλασιασμός της αυτοκρατορίας δεν θα εμποδίσουν τον Αυτοκράτορα να δημεύσει την περιουσία του και να τον θέσει σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Αν και λίγους μήνες αργότερα ο Ιουστινιανός τον αποκατέστησε ύστερα από λίγα χρόνια το 565 ο Βελισσάριος πέθανε, δυστυχώς, χωρίς την τιμή που θα άρμοζε σε έναν τέτοιο στρατηγό.

Ο Βελισσάριος γεννήθηκε το 505 μ.Χ. στο χωριό Γερμανίκεια της Θράκης και θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς ηγέτες όλων των εποχών.

 

Όντας ο δεύτερος δυνατότερος άντρας στην Αυτοκρατορία μετά τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό τον οποίο και υπηρετούσε πιστά, υπερασπίστηκε με το σπαθί την τιμή της Αυτοκρατορίας τόσο σε Ανατολή όσο και Δύση.

Όσον αφορά την ελληνική ιστορία, πρόκειται για τον μεγαλύτερο Έλληνα στρατηγό-κατακτητή της που εμφανίστηκε μετά τον Μ. Αλέξανδρο, καθώς αφενός είναι γνωστό κανένας από τους διαδόχους του δεν μπόρεσε ποτέ να συγκριθεί με το μεγάλο στρατηλάτη, ενώ και ο ίδιος ο Πύρρος της Ηπείρου δεν άφησε τελικά στην ιστορία κάποιο μεγάλο κατόρθωμα.

Ο Βελισσάριος όμως, και πρακτικά, πήγε όπου δεν… πρόλαβε να πάει ο Μέγας Αλέξανδρος – δηλαδή στις ακτές της Βόρειας Αφρικής και στην Σικελία και Ιταλία – και κατέκτησε όσα δεν δόθηκε η ευκαιρία στον δεύτερο να κατακτήσει!

Και μάλιστα είναι ο μοναδικός παγκοσμίως που το κατάφερε ακολουθώντας την πορεία που θα ακολουθούσε και ο Αλέξανδρος, δηλαδή από νοτιο-ανατολικά της Μεσογείου προς δυτικά.

Εξάλλου είναι και ένας από τους ελάχιστους στρατηγούς παγκοσμίως που κατέκτησαν τη Ρώμη. Αφού στις  9 Δεκεμβρίου 536 μ.Χ., και μετά την κατάκτηση της Νεάπολης, εισήλθε νικητής στην Αιώνια Πόλη, της οποίας ο πληθυσμός άνοιξε εκουσίως τις πύλες και την ίδια ώρα που οι εξαθλιωμένοι Οστρογότθοι αποχωρούσαν αμαχητί.

Ο Βελισσάριος σε νεαρή ηλικία διορίστηκε από τον ίδιο τον Ιουστινιανό ως “βουκελάριος” στην προσωπική του φρουρά. Μέσα από μια σειρά επιτυχών καταδρομικών επιχειρήσεων των οποίων ηγείτο, κατάφερε γρήγορα να εξελιχθεί στα ανώτερα στρατιωτικά αξιώματα.

Το 529 μ.Χ. ο Βελισσάριος με τον βαθμό του στρατηλάτη της Ανατολής οδήγησε τον Βυζαντινό στρατό στον πόλεμο εναντίον των Περσών, το νεοσύστατο κράτος των οποίων ερχόταν συχνά σε συγκρούσεις με την Αυτοκρατορία.

Αν και αρχικά ηττήθηκε στο οχυρό του Δάρας, τον επόμενο χρόνο ο νεαρός στρατηγός παρά τον μικρότερο αριθμητικά στρατό που κατείχε κατάφερε χάρη στον στρατηγικό του νου να πετύχει μια περήφανη νίκη για την Αυτοκρατορία.

Τα επόμενα χρόνια ο Βελισσάριος κατάφερε μέσα από παράτολμες μάχες να προκαλέσει μεγάλες απώλειες στον Περσικό στρατό μέχρι τον φθινόπωρο του 531 όπου ο Ιουστινιανός τον ανακάλεσε στην Κωνσταντινούπολη.

Στην Κωνσταντινούπολη, η συμβολή του Βελισσαρίου στην καταστολή της Στάσης του Νίκα θα τον καταστήσει έναν από τους πιο έμπιστους συνεργάτες του Αυτοκράτορα, ο οποίος θα του αναθέσει την εκστρατεία εναντίον των Βανδάλων στην Δύση.

Ο Βελισσάριος με τον τίτλο του στρατηγού-αυτοκράτορα ανέλαβε την εκστρατεία εναντίον του Βάνδαλου βασιλιά Γελίμερου. Το 533 στην μάχη στο Δέκιμον νότια της Καρχηδόνας ο Βελισσάριος συνέτριψε τον πολυάριθμο εχθρικό στρατό και εισήλθε θριαμβευτικά στην Καρχηδόνα. Τον ίδιο χρόνο θα αντιμετωπίσει ξανά τον Γελίμερο στην μάχη στο Τρικάμαρον όπου και θα εξολοθρεύσει ολοκληρωτικά τους Βάνδαλους και τους Βέρβερους.

Λίγα χρόνια αργότερα ο Ιουστινιανός εκμεταλλευόμενος την ασταθή πολιτική κατάσταση στην υπό γοτθική κατοχή ιταλική χερσόνησο θα επιδιώξει την προσάρτηση της, στέλνοντας τους στρατηγούς Βελισσάριο και Μούνδο.

Ο Βελισσάριος αποβιβάστηκε στην Καλαβρία το 536 και κατευθύνθηκε βόρεια, ενώ οι ελληνικοί πληθυσμοί της περιοχής τον υποδέχονταν ως απελευθερωτή από τον βαρβαρικό ζυγό των Οστρογότθων.

Ο Βελισσάριος με καταδρομική τακτική θα καταφέρει να εισβάλει στο εσωτερικό της οχυρωμένης πόλης της Νεάπολης και με 400 εμπειροπόλεμους στρατιώτες θα την καταλάβει.

Τον ίδιο χρόνο μέσα από διπλωματικά τεχνάσματα του Ιουστινιανού η αιώνια πόλη η Ρώμη προσαρτάται στην Αυτοκρατορία εγκαταλελειμμένη από τους Οστρογότθους κατακτητές της.

Promo Code: NOVIPLUSNovibet

The BMW X1.BMW

Όμως τον επόμενο χρόνο ο Βελισσάριος είχε να αντιμετωπίσει 150.000 γότθους πολιορκητές της Ρώμης. Ο Βελισσάριος επέβαλε την τάξη στην πανικόβλητη πόλη και κατάφερε με συχνές επιδρομικές επιχειρήσεις να αντέξει μέχρι να έλθουν ενισχύσεις.

Οι μεγάλες νίκες του Βελισσάριου στην Ιταλική χερσόνησο του είχαν δώσει την δυνατότητα να ανακηρυχτεί αυτόνομος βασιλιάς αλλά εκείνος ποτέ δεν έχασε την πίστη του στον Αυτοκράτορα.

Ο Ιουστινιανός θα ανακαλέσει τον Βελισσάριο στην Κωνσταντινούπολη λόγω της εισβολής των Περσών στην ανατολή. Ο Βελισσάριος στάλθηκε ξανά στην ανατολή για να αντιμετωπίσει τους Πέρσες.

Αυτήν την φορά όμως με τεχνάσματα και διπλωματικές κινήσεις κατάφερε να προκαλέσει σύγχυση στα στρατεύματα του Πέρση βασιλιά Χοσρόη και να τους απωθήσει.

Την περίοδο εκείνη ακούστηκαν φήμες για την διεκδίκηση του θρόνου από τον Βελισσάριο, επειδή εκείνος είχε την αμέριστη στήριξη του στρατού. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την φυλάκιση του δαφνοστεφή στρατηγού και την δήμευση της περιουσίας του από την Αυτοκράτειρα Θεοδώρα, επειδή ο Ιουστινιανός είχε προσβληθεί από πανώλη.

Όταν ο Αυτοκράτορας ανάρρωσε και επειδή η κατάσταση στην ιταλική χερσόνησο είχε πάρει άσχημες διαστάσεις, ο Βελισσάριος θα ανακτήσει τον τίτλο του και την περιουσία του.

Ο Βελισσάριος για ακόμη μια φορά κλήθηκε να υπερασπιστεί την αξιοπρέπεια της Αυτοκρατορίας. Στην Ιταλία θα περιορίσει την νέα προέλαση των γότθων όμως η άρνηση του Αυτοκράτορα να του στείλει ενισχύσεις θα τον κάνει να επιστρέψει στην Κωνσταντινούπολη και να αποσυρθεί.

Παρά ταύτα η εισβολή στα Βαλκάνια των Κουτριγούρων ενός βαρβαρικού ουννικού φύλου θα καταστήσει τον μεγάλο στρατηγό αναγκαίο. Ο Βελισσάριος χάρη στην στρατηγική του ευφυΐα θα καταφέρει με ολιγάριθμους βετεράνους άντρες να τρέψει σε φυγή τους εισβολείς που απειλούσαν άμεσα την πρωτεύουσα.

Το 561 ο μεγάλος αυτός άνδρας παρά την δόξα που είχε χαρίσει στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία θα κατηγορηθεί για ακόμη μια φορά για απιστία προς το στέμμα.

Οι ένδοξες νίκες του τόσο στην Ανατολή όσο και στην Δύση και ο διπλασιασμός της αυτοκρατορίας δεν θα εμποδίσουν τον Αυτοκράτορα να δημεύσει την περιουσία του και να τον θέσει σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Αν και λίγους μήνες αργότερα ο Ιουστινιανός τον αποκατέστησε ύστερα από λίγα χρόνια το 565 ο Βελισσάριος πέθανε, δυστυχώς, χωρίς την τιμή που θα άρμοζε σε έναν τέτοιο στρατηγό.