ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑΣ Ο φραπές και η Δημοκρατία

Η διαφήμιση παίζει τώρα τελευταία στην τηλεόραση και έχει πολύ ενδιαφέρον. Είναι η διαφήμιση του «φραπέ», του θρυλικού εθνικού μας ροφήματος. Υποθέτω ότι οι υπεύθυνοι της εταιρείας θα φώναξαν τον διαφημιστή και θα του είπαν:

– Κοίτα, μεγάλε, εδώ και αρκετά χρόνια… «την ήπιαμε» από τον φρέντο. Εννιά στους δέκα παραγγέλνουν φρέντο εσπρέσο ή φρέντο καπουτσίνο, που σιγά τους καφέδες δηλαδή, ένα νερομπλιααάχ είναι, αλλά πώς να την παλέψεις τη μόδα; Το πόπολο, ο λαός, είναι σαν τα πρόβατα του ΟΠΕΚΕΠΕ… Ανοίγει ένα γκεσέμι τον δρόμο και τα πρόβατα ακολουθούν.

Οπότε, οι υπεύθυνοι της εταιρείας ζήτησαν από τον διαφημιστή να κάνει ένα… rebranding. Πώς την ψάχνει, δηλαδή, ο Τσίπρας να μας ξανασυστηθεί και να επανέλθει; Έτσι ακριβώς. Καλύτερο, δηλαδή, προϊόν είναι ο Τσίπρας απ’ τον… φραπέ; Με την καμία…

Τζιμάνι ο διαφημιστής «εσκέβη» -και ορθώς- ότι ο «φραπέ», ο «φραπές» που λέμε στα ελληνικά, διότι η λέξη ενσωματώθηκε στη γλώσσα μας και κλίνεται, το φραπεδάκι, λοιπόν, δεν πουλάει σήμερα, επειδή δεν είναι πια στη μόδα. Είναι ντεμοντέ ρε παιδάκι μου, σαν τα παντελόνια καμπάνα, τα κλαρωτά πουκάμισα και τις χιλιοπαιγμένες κωμωδίες με τη Ρένα Βλαχοπούλου. Επομένως, τι πρέπει πει στον σημερινό καταναλωτή – πρόβατο; Τι άλλο; Να αγνοήσει τη μόδα, να γίνει αντισυμβατικός και να μείνει αποκλειστικά στο προϊόν που είναι σκέτη απόλαυση. Και είναι πανάθεμά τον! Απλά μεγαλώσαμε πια και οι «φραπέδες» μάς αυξάνουν την πίεση, μας προκαλούν ταχυκαρδίες και καταλήξαμε εκόντες άκοντες πως ο… «γαλλικός» είναι ο καλύτερος καφές, διότι είναι τάχα μου πιο υγιεινός. Όσα δε φτάνει η αλεπού…

Για να το επιτύχει, λοιπόν, αυτό, να εστιάσει, δηλαδή, στο προϊόν αυτό καθ’ αυτό κι όχι στη μόδα, ο διαφημιστής θέτει επί σκηνής έναν σημερινό μοδάτο νεαρό, που είναι αραχτός στην παραλία κάποιου νησιού και -κόντρα σ’ όλες και όλους- παραγγέλνει φραπέ.

Φυσικά, όλοι τον κοιτάζουν με… απαξίωση. «Φραπέεεεε;». Σαν να λένε, πού τον θυμήθηκες τον φραπέ ρε βλαχαδερό, εδώ όλη η Ελλάδα πίνει φρέντο… Οπότε πέφτει το σλόγκαν: Απόλαυσε φραπέ. Γιατί «είναι απολαυστικό να είσαι ο εαυτός σου». Κι αμέσως μετά, πέφτει και δεύτερος τίτλος: «Στην απόλαυση δεν έχει σημασία πώς σε βλέπουν οι άλλοι, αλλά πώς τη βλέπεις εσύ».

Αν μη τι άλλο, έξυπνο. Προσπαθεί να υπονομεύσει, δηλαδή, την πανίσχυρη και κυρίαρχη εικόνα του φρέντο, να σου πει ότι πίνεις φρέντο από μόδα κι όχι γιατί είναι καλύτερος καφές, ενώ ταυτόχρονα παίζει και το χαρτί της… νοσταλγίας.

Δεν ξέρω αν θα πιάσει η διαφήμιση κι αν ο φραπές επανέλθει στην ελληνική πραγματικότητα, πάντως οι υπεύθυνοι της εταιρείας μάλλον θα πρέπει να δώσουν… ποσοστά σε κείνον τον «Κρητίκαρο» με τις μουστάκες και την μπρουτάλ φάτσα που φέρει το ιστορικό όνομα Ξυλούρης και το παρατσούκλι «Φραπές» και ο οποίος έγινε απ’ τη μια μέρα στην άλλη διάσημος λόγω της εμπλοκής του στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Προφανώς δεν του βγήκε τυχαία το όνομα. Ηλικιακά ο τύπος ανήκει στη γενιά του φραπέ. Είμαι βέβαιος πως όταν ήταν παλικαράκι, μελαχρινό, ηλιοκαμένο με μαλλί ανεμίζον ως τους ώμους κατά τις επιταγές της εποχής, θα γύριζε στις παραλίες της Κρήτης να «καμακώνει» Σουηδέζες τουρίστριες με έναν φραπέ στο χέρι και βασικό κώδικα επικοινωνίας την εθνική μας φράση:

– Do you like φροϋλάιν the Greece?

Αυτή ήταν η Ελλάδα του φραπέ παίδες. Η Ελλάδα της περίσσιας πλην… παγιδευμένης τεστοστερόνης. Η Ελλάδα που οι τουρίστριες λάτρευαν και για τα «καμάκια» της, για τα ξαναμμένα εκείνα αρσενικά με τα μουστάκια, την κάργα τρίχα στο στήθος που ξεπρόβαλε απ’ το ξεκούμπωτο πουκάμισο και τα κοντοκάβαλα παντελόνια καμπάνα που άφηναν να σχηματιστεί ο… πολλά υποσχόμενος «ανδρισμός». Η Ελλάδα του Βόγλη που σ’ έπαιρνε στο κατόπι για να σε κεράσει μια χούφτα μύγδαλα, η Ελλάδα που έπινε φραπέ και σε σφύριζε στον δρόμο, «τι ‘σαι συ μάνα μου …», κι όχι η τωρινή «φλατ» Ελλάδα, με τα βλαμμένα που πίνουν φρέντο, φρεντοτσίνο (άκου όνομα για καφέ ρε συ!), μοκατσίνο κι άλλα τέτοια -άντε να μην πω- και η οποία αντί για καμάκι χαζεύει με τις ώρες στο κινητό κι ανεβάζει βιντεάκια στο Τικ-Τοκ.

Κάπως έτσι, στην καφετέρια παρήγγειλα χτες … φραπέ. Γλυκός, μάστορα, δύο κουταλάκια νες καφέ και τρία ζάχαρη, όπως τον πίναμε τότε που οι δείκτες της γλυκοζυλιωμένης κινούνταν εντός φυσιολογικών ορίων. Φραπεδιά, μάστορα, φραπεδούμπα κανονική, κι όχι … φραπόγαλα – αυτό αλλοιώνει τη γεύση. Φραπεδάρα… Βάρα την καλά στο σέικερ να φτιάξει μπόλικο αφρό και ρίξε και τρία παγάκια να βαστήξει… Μωρέ, αν είχα, θ’ άναβα κι ένα τσιγάρο. «Άσσο φίλτρο» κατά προτίμηση κι ας το ‘χω από χρόνια κομμένο. Έτσι, για το στυλ. Μάλιστα, πάντα για το στυλ, πήρα και μια δεύτερη καρέκλα -εξεπίτηδες- κι άπλωσα αρίδα. Χαλάρωσα. Κι αίφνης ήταν σαν να ξαναγύρισαν οι δείκτες του ρολογιού πίσω… Ξαναβρέθηκα πίσω στο εφηβικό μου δωμάτιο, που το διάβασμα για τις Πανελλήνιες άρχιζε… υποχρεωτικά με φραπέ, κι ας μουρμούριζε παραδίπλα η κυρ-Αλίκη, «σαν πολύ μικρός δεν είσαι για να μας θες και καφέδες;». Ξαναπήγα πίσω στο φοιτητικό μου δωμάτιο, όπου τα βράδια ξενυχτούσαμε πίνοντας άπειρους φραπέδες για να λύσουμε το μείζον ζήτημα αν οι προλετάριοι πρέπει να πάρουν στα χέρια τους τα μέσα παραγωγής, όπως κέλευε ο Μαρξ, ή αν αυτό ήταν τελικά ουτοπία. Με φραπεδιά στο χέρι, με λυμένες παλάσκες και το τυφέκιον FN κρεμασμένο στον ώμο πήγαινες να φυλάξεις σκοπιά, αλλά πού θα πάει, αύριο που θα ‘σαι εξοδούχος, θα πας να πιεις μια φραπεδούμπα της προκοπής.

Φραπέ στη δουλειά, φραπέ στο γήπεδο, φραπέ στην παραλία, φραπέ και στο ταξίδι στο εξωτερικό, γιατί εκεί τα χαϊβάνια δεν ξέρουν να πίνουν παγωμένο καφέ, πόσο «black coffee» να αντέξεις ο άνθρωπος;

Και μετά… φρέντο. Αφού πίναν όλοι, τον παρήγγειλες κι εσύ, σε μια Ελλάδα, που όπως όλος ο πλανήτης, άλλαξε τόσο πολύ, σε σημείο που να μη γνωρίζεται. Και μοναχά τα σκάνδαλα, η απληστία των ανθρώπων για εύκολο κι άκοπο χρήμα δε θα πάψει ποτέ. Αυτός που θα κλέψει τον επόμενο ΟΠΕΚΕΠΕ μπορεί να έχει το παρατσούκλι «Φρέντος», αλλά το χεράκι θα το βουτάει στο μέλι… Αυτό στο λέω εγώ που κι αν έχουν δει τα ματάκια μου σκάνδαλα και σκανδαλάκια. Γι’ αυτό, που ‘σαι, μάστορα, πιάσε έναν φραπέ ακόμα… Μπήκα στα μεράκια ρε συ και θα το κάψουμε σήμερα…

ΑΛΕΞΗΣ ΚΑΛΕΣΗΣ

alexiskalessis@yahoo.gr