Μια Φορά κι Έναν Καιρό ΘΑ ΗΤΑΝ μία Λίμνη…

Γράφει ο Νικ. Σαρούκος *

Όχι, δεν ζαλίστηκε ούτε το πληκτρολόγιο, ούτε ο συντάκτης των γραμμών που ακολουθούν, ούτε χτύπησε ο «Δαίμων του Τυπογραφείου». Θα μιλήσουμε ωστόσο για ένα θέμα, για το οποίο φοβάμαι ότι έχει χυθεί τόσο μελάνι που μπορεί να γεμίσει μία… λίμνη (διόλου τυχαίο το παράδειγμα) και να ξεχειλίσει… Και για όσων ο νους ταξιδεύει, ναι, θα μιλήσουμε για τη Λίμνη Ασκουρίδα ή αλλιώς για τη Λίμνη της Καλλιπεύκης.

Και λίγη ιστορία για εισαγωγή:

Η λίμνη Ασκουρίδα λοιπόν (ή Ασκυρίδα ή Ασκουρίς), ήταν (πάλαι ποτέ) μια εσωτερική ορεινή λίμνη, έκτασης 5.500 στρεμμάτων. Το επιτυχημένο πείραμα της αποξήρανσης της Κωπαΐδας, οδήγησε στην απόφαση αποστράγγισής της το 1911. Η εκκένωσή της επιτεύχθηκε με την δημιουργία τάφρου που κατέληγε σε σήραγγα, με διοχέτευση υδάτων προς τους Γόννους. Η αποξήρανση είχε ως σκοπό την προστασία του τοπικού πληθυσμού από την (καλπάζουσα την εποχή εκείνη) ελονοσία, καθώς και την απόδοση καλλιεργήσιμης γης.

Ωστόσο, το εγχείρημα δεν απέδωσε τα αναμενόμενα (σας θυμίζει κάτι;) με την υπογονιμότητα του εδάφους και την έλλειψη επαρκών υδατικών πόρων για την ανάπτυξη της αρδευόμενης γεωργίας, να είχε δημιουργήσει χάσμα ανάμεσα στην επί της ουσίας ωφελιμότητα και στα προσδοκόμενα αποτελέσματα.

Εν τω μεταξύ, ο δημογραφικός μαρασμός του οικισμού της Καλλιπεύκης (ένα χωριό που ακόμη και σήμερα διαθέτει ένα ολιγοθέσιο Δημοτικό Σχολείο που δεν διαφαίνεται πλέον ότι θα μακροημερεύσει, ελλείψει μαθητών) και η υποσχόμενη οικονομική ευμάρεια που ποτέ δεν ήρθε, αποτυπώνουν, σε σημαντικό βαθμό στην αστοχία του πειράματος του 1911. Και κάπως έτσι πορευτήκαμε για ένα σχεδόν αιώνα, όπου κάπου στα μέσα της δεκαετίας του 1990, ο μέχρι τότε ψίθυρος, γίνεται βοερή στάση αναφοράς: Επανασύσταση Λίμνης Ασκουρίδας!

Αντιλαμβάνομαι πλήρως πως στο άκουσμα και μόνον της συγκεκριμένης δράσης, υπάρχουν αγρότες, απλοί κάτοικοι της περιοχής της Καλλιπεύκης αλλά και της ευρύτερης περιοχής, τους οποίου όχι μόνον θα παραξενέψω, αλλά ίσως και να θυμώσω, ανακινώντας το συγκεκριμένο ζήτημα. Όμως, αν δεν διατηρείς ζωντανή τη φωτιά, αυτή μοιραία κάποια στιγμή θα σβήσει. Για αυτό και επανερχόμαστε γύρω από ένα θέμα ικανό να διχάσει και να ενώνει. Και πώς να μη διχάσει ή να μην ενώσει; Θυμάστε τις ραψωδίες αψιμαχίας που προηγήθηκαν της επανασύστασης της Λίμνης Κάρλας, έστω και στο 1/3 της αρχικής της έκτασης (με τη φύση να μας αποδεικνύει τον μήνα Σεπτέμβριο του 2023, με τρόπο βίαιο, ότι ποτέ δεν λησμόνησε…);

Ναι, μιλάμε για την επανασύσταση μίας λίμνης, ακόμη και σχεδόν τριάντα χρόνια μετά την πρώτη επίσημη πρόταση, προκειμένου να βάλουμε ένα ακόμα λιθαράκι στο να κάμψουμε πολλαπλές αγκυλώσεις, αλλά και την έντονη αναβλητικότητα και τοπικιστική ψηφοθηρική φοβία (ας την πούμε «ενδεχόμενη»…).

Ένα Μαγεμένο Αλπικό Τοπίο…

Δεν θα μπούμε σε τεχνικά ζητήματα αλλά ούτε και σε οικονομικές θεματικές γύρω από το όλο θέμα. Με δεδομένο ότι πρόκειται για μια τεχνική και οικονομική πρόκληση, η επανασύσταση της Ασκουρίδας, έχει ως αθόρυβο «σύμμαχο» την Κάρλα καθώς και τη σχετική εμπειρία που έχει αποκτήσει η Θεσσαλία (αν και πρόκειται για δύο περιπτώσεις με διαφορετικά γεωφυσικά και γεωτεχνικά χαρακτηριστικά).

Και πάμε να αποδώσουμε χαρακτηριστικά, τα οποία με μια μαγεία “πένας”, θα μπορούσαν να κοσμήσουν εικόνες και συναισθήματα αλλά και να ξυπνήσουν βιώματα και αφηγήματα:

«Μια Αλπική Λίμνη στην καρδιά του Βουνού των Θεών»!

Από μόνο του συστήνεται ως ένα παραμύθι, ως ένα αφήγημα με πολυδιάστατες προεκτάσεις που παραπέμπουν σε μία εικόνα που ισορροπεί μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας. Και ναι, αναφέρομαι στο αποτύπωμα και στην ώθηση που – ως μαθηματική νομοτέλεια – πρόκειται να προσδώσει στο τουριστικό προϊόν και την ταυτότητα της περιοχής, όπου με την ανασύσταση της Ασκουρίδας, θα συστηθεί εκ νέου στο φυσιολατρικό (και όχι μόνο) ημεδαπό και παγκόσμιο κοινό.

Και επειδή ο τουρισμός δεν γνωρίζει διοικητικά και αυτοδιοικητικά σύνορα, ας πάμε να ενισχύσουμε την εικόνα του Ολύμπου ως τουριστικού προορισμού με παγκόσμιο βεληνεκές (αυτού του βουνού, που ας είμαστε ειλικρινείς, μόνον η Πιερία έχει αποδεδειγμένο προσανατολισμό αξιοποίησής του προς το παρόν, και εύγε!). Έναν Όλυμπο λοιπόν που θα συγκεντρώνει, πέραν του μύθου, της ιστορικότητάς του και του ορισμού του ως Εθνικού Δρυμού, Δύο Χιονοδρομικά Κέντρα (θα επανέλθουμε…), σειρά Παραδοσιακών Οικισμών, Χιλιόμετρα περιπατητικών και ορειβατικών διαδρομών, Ιερές Μονές, Ορειβατικά Καταφύγια, αυτήν κάθε αυτήν την Κοιλάδα των Τεμπών (θα επανέλθουμε…) και… μία Αλπική Λίμνη!

Ένα πολυδιάστατο και ποικιλόμορφο τουριστικό προϊόν με κοινό συντελεστή την ήπια αξιοποίηση και ανάπτυξη, στοιχεία τα οποία παράλληλα προσελκύουν επισκέπτες μέσης και ανώτερης δαπάνης.

Και ως σημείο αναφοράς, μία λίμνη που θα συγκεντρώσει ποικίλες δραστηριότητες, εντός και πέριξ αυτής, ένας συνδυασμός Λίμνης Δόξα (Κορινθία) και Λίμνης Κουρνά (Χανιά) που δυστυχώς η περιορισμένη έκταση αυτού του άρθρου δεν επιτρέπει το «ξεδίπλωμα» προτάσεων και επιχειρηματικής δημιουργικότητας και φαντασίας.

Μέριμνα!

Όλα τα ανωτέρω βασίζονται σε μια ακρογωνιαία συνθήκη: στη συγκατάβαση και στον απόλυτο σεβασμό των ανθρώπων που θα επηρεαστούν από μία τέτοια μετάβαση. Οι ενστάσεις και οι διαφωνίες τους είναι αναμενόμενες και όχι αδικαιολόγητες. Σε ένα τέτοιο εγχείρημα δε, τους θέλεις όλους συμμάχους και όχι εχθρούς. Και εδώ, Πολιτεία, η τουριστική οικογένεια, όλοι εμείς, οφείλουμε να βάλουμε τη σκέψη και την πιθανή ανησυχία του κατοίκου και αγρότη της Καλλιπεύκης, σε απόλυτη προτεραιότητα. Λέτε να έκλεισε ο κύκλος ενός οροπεδίου; Λέτε να ήρθε η ώρα (και σε αυτήν την περίπτωση) να επιστρέψουμε πίσω στη φύση αυτό που της στερήσαμε; Μη βιαστείτε να με πυροβολήσετε αλλά ούτε και να με επικροτήσετε. Σκεφθείτε μόνο…

* Ο Νικόλαος Σαρούκος είναι προϊστάμενος Ελέγχου, Επιθεωρήσεων και Τουριστικής Ανάπτυξης Θεσσαλίας.