ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΣ ΤΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ: ΔΕΚΑΕΤΙΑ ’60 Καβγας Δημου – Μητροπολης για την «παραγκα» του Αγιου

Η «παραγκα» του Αγιου Αχιλλιου περιπου το 1975 (Φωτογραφια του Τακη Τλουπα, απο το βιβλιο του Δημου Λαρισαιων «Λαρισα. Εικονες του χθες»)

Κι ομως… Μια παραγκα ηταν αιτια να διαταραχθουν οι σχεσεις Δημου Λαρισης και Μητροπολης, στα μεσα της δεκαετιας του ‘60. Οχι οποιαδηποτε παραγκα, αλλα ο παλιος Μητροπολιτικος Ναος του Αγιου Αχιλλιου. Λογω της προχειρης κατασκευης του, στη συνειδηση των Λαρισαιων ειχε περασει ως «παραγκα». Οταν εγκαινιαστηκε τον Ιουνιο του 1965 ο σημερινος επιβλητικος μητροπολιτικος ναος του πολιουχου, ο παλιος προχειρος ναος εγκαταλειφθηκε. Οι «γκρινιες» ειχαν αρχισει απο πριν.

Απο τις 6 Οκτωβριου 1961 ο Μητροπολιτης Ιακωβος ειχε ζητησει [1] απο τον Δημο τον χωρο της «παραγκας», οταν θα μεταφεροταν ο Αγιος Αχιλλιος στον νεο του ναο. Σκοπος του ηταν να αναγερθει εκει το μητροπολιτικο μεγαρο. Το αιτημα αναφερθηκε και σε συσκεψη στην οποια συμμετειχε ο δημαρχος Δημ. Χατζηγιαννης, ο οποιος επιφυλαχθηκε. Στο μεταξυ, ειχε ανοιξει και το θεμα της ανεγερσης μουσειου στη Λαρισα [2] και υπηρχε παλια αποφαση του Δημοτικου Συμβουλιου να γινει στον λοφο του αποκαλουμενου Φρουριου (Ακροπολης). Οποτε, καπου τον Φεβρουαριο του 1965, οταν επισκεφθηκαν τη Λαρισα οι τοτε υπουργοι Γκλαβανης και Μυλωνας, προκριθηκε ως χωρος ανεγερσης μουσειου η «παραγκα» του Αγιου Αχιλλιου [3].

Ηδη, σε διαφορα χρονικα διαστηματα, απο παραγοντες της πολης, ειχαν ριφθει ιδεες για ανεγερση μουσειου στον Κηπο των Ανακτορων (!), ειτε στο σημειο οπου βρισκοταν η Εφορεια Υλικου Πολεμου, δηλαδη εκει οπου αποκαλυφθηκε μετα το λεγομενο Β’ Αρχαιο Θεατρο Λαρισας. Ακομη, εγινε προταση να κατεδαφιστει το Μπεζεστενι και στη θεση του να γινει το μουσειο, μαζι με τη γυρω εκταση. Για διαφορους λογους (ευτυχως), οι ιδεες αυτες απορριφθηκαν, σταδιακα. Στις 12 Απριλιου 1962 ανακοινωθηκε μεσω της «Ε» απο τον δημαρχο, Δημ. Χατζηγιαννη, οτι προκριθηκε ο χωρος κατω απο το ρολοι, δυτικα, για μουσειο. Δηλαδη το σημειο επι της σημερινης οδου Διονυσιου Φιλοσοφου, οπου εχουν εναποτεθει μαρμαρινα μικρα τμηματα του Αρχαιου Θεατρου. Το σημειο αυτο απασχολησε για χρονια τον Δημο και τα Υπουργεια, περι της καταλληλοτητας η οχι. Επιπλεον, υπηρχε και θεμα απαλλοτριωσεων.

Η διεκδικηση του χωρου της «παραγκας» απο τη Μητροπολη, για την ανεγερση μητροπολιτικου μεγαρου, πνευματικου κεντρου και αλλων ιδρυματων, ηταν ηδη γνωστη. Αλλα, συμφωνα με δημοσιευμα της «Ε» στις 11 Φεβρουαριου 1965, ο Μητροπολιτης Ιακωβος «ξεσπασε» με δημοσια ανακοινωση του, οταν ανακοινωθηκε επισημα οτι το μουσειο θα γινει στον χωρο της «παραγκας» [4]. Στη διαμαχη παρενεβησαν με επιστολη τους στην «Ε» [5] δημοτες, οι οποιοι δηλωναν κληρονομοι της εκτασης της «παραγκας», η οποια ανηκε σε ιδιωτη με συμβολαια του 1886. Η υποθεση περιπλεκοταν, η κουβεντα επανηλθε για τον χωρο κατω απο το ρολοι και το Υπουργειο Συντονισμου πιεζε να επιλεγει το οικοπεδο («παραγκα» η κατω απο το ρολοι), ωστε να διαθεσει χρηματα για την ανεγερση.

Η υποθεση της ανεγερσης μουσειου περασε και απο αλλα σταδια και στις 26 Φεβρουαριου 1966 ο δημαρχος Αλ. Χονδρονασιος με επιστολη του στην «Ε» ανεπτυξε το ιστορικο του ζητηματος. Κατεληγε οτι κριθηκε ακαταλληλος ο χωρος κατω του ρολογιου, επειδη υπηρχε στο υπεδαφος το Αρχαιο Θεατρο. Στις 22 Μαρτιου 1966 το Δημοτικο Συμβουλιο με σημαντικη του αποφαση ανακαλεσε τα περι ανεγερσης μουσειου κατω απο το ρολοι και παραχωρησε την παραγκα του Αγιου Αχιλλιου. Δημιουργησε και επιτροπη για να συζητησει το θεμα με τον Μητροπολιτη.

Στις 24 Μαρτιου 1966 μεσω και της «Ε» εκδηλωθηκε δημοσια αυστηρη παρεμβαση του Μητροπολιτη Ιακωβου, ο οποιος, μεταξυ αλλων, ανεφερε: «…Ηνωθεντες οι τεως εχθροι Ηρωδοι και Πιλατοι, ινα πληξουν την Εκκλησιαν…», κατεληγε δε με την επισημανση οτι ο χωρος ειναι καθαγιασμενος, ιερος και απαραβιαστος. Γι’ αυτο θα καταφυγει σε παλλαικο χριστιανικο δημοψηφισμα. Στις 21 Ιουνιου 1966 δημοσιευτηκαν δηλωσεις του δημαρχου, Αλ. Χονδρονασιου, οτι τελικα ο Μητροπολιτης του γνωστοποιησε οτι δε θα αναγειρει επισκοπειο στην παραγκα. Το νεο επισκοπειο θα κτιζοταν στη θεση του παλιου επι της οδου Β. Σοφιας. Σε αρθρο στην «Ε» στις 8 Σεπτεμβριου 1966 του δημοσιογραφου Β. Βουτσιλα αναφεροταν οτι ο Μητροπολιτης εμμενει στην αποψη του για την «παραγκα», λογω κακου χειρισμου του θεματος απο τους ιθυνοντες της πολης.

Απο το 1967 φαινεται οτι εγκαταλειπεται απο τον Δημο η ιδεα ανεγερσης μουσειου στον χωρο του παλιου Αγιου Αχιλλιου. Στις 10 Ιανουαριου δημοσιευεται και παλι αποφαση του Δημοτικου Συμβουλιου να γινει το μουσειο κατω απο το ρολοι. Στις 19 Φεβρουαριου 1969 ανακοινωθηκε οτι εγκριθηκε πιστωση απο το προγραμμα αρχαιολογικων εργων 2.000.000 δραχμων για την εναρξη κατασκευης. Στις 7 Φεβρουαριου 1970 δημοσιευτηκε αρθρο του ΙΝΤΕΜ (Κωστα Περραιβου) στην «Ε», με την προτροπη να πεισθει ο νεος Μητροπολιτης Θεολογος να απελευθερωσει τον χωρο της «παραγκας». Τα επομενα χρονια υπαρχουν δημοσιευσεις για διαθεση πιστωσεων για μουσειο κατω απο το ρολοι.

Το 1978 τα φωτα στρεφονται οριστικα στο Μεζουρλο και στη σημερινη θεση του μουσειου. Εγγραφο του Υπουργειου Οικονομικων την 1η Μαρτιου 1978 ζητα να γινουν ενεργειες για ανταλλαγη του χωρου του Φρουριου με τη δημοτικη εκταση στο Μεζουρλο. Οι εξελιξεις οδηγουσαν πλεον στο σημερινο μουσειο…

 

——————————

[1]. Εφημεριδα «Ελευθερια» Λαρισας, 24 Φεβρουαριου 1962.

[2]. Μεγαλη «περιπετεια», η οποια χρηζει ειδικης αναφορας στο μελλον.

[3]. Εφημεριδα «Ελευθερια» Λαρισας, 11 Φεβρουαριου 1965.

[4]. Δηλαδη η εκταση οπου αποκαλυφθηκε μεταγενεστερα η παλαιοχριστιανικη Βασιλικη.

[5]. Εφημεριδα «Ελευθερια» Λαρισας, 14 Φεβρουαριου 1965.